2012 Architecten remixen afgedankte ramen en deuren

Het hergebruiken van objecten en materialen voor architecturale doeleinden gebeurt over gans de wereld. In het Westen is het idee van hergebruik ontstaan begin de jaren 70 in Amerika, o.m. vanuit de wil onze ecologische voetafdruk te verkleinen.

Een van de pionierorganisaties is Earthship Biotecture in New Mexico, andere spraakmakende namen zijn de Millegomme architecten, de Spaanse Santiago Cirugeda, het architectenbureau LOT-EK in New York, het Nederlandse bedrijf Bouwcaroussel in Moerkapelle en naast vele anderen ook de 2012 architecten. Wat wij reMix! noemen, heten zij Superuse, bij Millegome is het refunk.

Hiernaast zie je een ‘refunk’ voorbeeld van Millegomme: een geluidsbox voor vuilnismannen.

De initiatiefnemers van het recent verschenen boek ‘Superuse’ en partners van 2012 architecten, ontwerpen en bouwen, ondersteunen handel en exploreren de principes van Superuse of reMix, zijnde afval bruikbaar maken met zo min mogelijk toegevoegde energie voor transport en verwerking. Om deze methodiek te optimaliseren heeft 2012 architecten de Stichting Recyclicity opgericht.

Een zeer geslaagde realisatie van de 2012 architecten is de façade van het thuisfront van OpTrek, een groep rondtrekkende artiesten in Den Haag. 2012 architecten onderzochten in eerste instantie de verschillende afvalstromen in de omgeving van het pand ten einde inspirerende recuperatieobjecten of –materialen te vinden waarmee ze met een minimum aan inspanning aan de slag konden. Ze ontdekten een reeks aluminium balkondeuren van huizen die zouden worden afgebroken. De deuren werden geassembleerd tot een uitgestrekt dakraam.

Gezien de onderdelen gerecupereerd werden van een gelijkaardig gebouw, konden deze eenvoudigweg over de bestaande ramen geplaatst worden. De constructie hangt a.h.w. aan het dak en vormt daarmee een opvallend accent aan de façade. Over het algemeen wordt zo’n boven het dak uitstekende constructie niet toegelaten door de betrokken overheidsinstanties maar gezien het hier ging om een tijdelijke structuur, werd het toegestaan.

Dankzij de mobiele onderdelen heeft het volume een extra eigenschap; het horizontale gedeelte kan nl. dienen als piknik tafel. Dit soort van onverwachte mogelijkheden schuilt in het hergebruik objecten en materialen die oorspronkelijk een andere functie hadden. 2012 architecten maakten in totaal 3 van deze dakramen waarvan de 2 anderen bruikbaar zijn als expositieruimte.

Wanneer geen al te oude gebouwen (van rond de jaren 80) doordacht worden afgebroken i.p.v. ze met geweld neer te halen, kan je heel wat degelijke bouwmaterialen recupereren. Het kan gaan om plastieken raam- en deurkozijnen mar ook staal, hout, steen, … kan hergebruikt worden. Het probleem hier is dat deze materialen er op zich vaak niet meer zo goed uitzien maar hout bijvoorbeeld kan gemakkelijk bewerkt worden en afhankelijk van de context waarin je materialen plaatst, kunnen ze in het geheel charmanter zijn dan gloednieuwe onderdelen. Het komt erop aan met je creatieve geest en een goed geweten, spelenderwijs en geheel onverwachte combinaties of creaties te ontwikkelen.

Naar aanleiding van het boek Superuse loopt momenteel t.e.m. 11 november de expositie OmBouwen/ReStructure in het centrum voor beeldende kunst en architectuur Stroom Den Haag. Op 17 oktober is er een lezing “OmBouwen/ReStructure. Drie benaderingen van intelligent bouwen”.

Bron: “Superuse. Constructing new architecture by shortcutting material flows” van Ed van Hinte, Césare Peeren en Jan Jongert, Uitgeverij OIO Publishers, Rotterdam 2007