Leder

Leer ontstaat door het bewerken van dierenhuiden, meestal van koeien (rundsleer, kalfsleer,…). Leer is dus een natuurproduct, geen enkle stuk is oorspronkelijk hetzelfde. Door de verschillende wijzen van looien maakt men verschillende soorten leder. Door toevoeging van chemicaliën bepaalt men ook de technische eigenschappen die het later zal hebben.

TOEPASSING:
Van de mooiste huiden wordt meubelleder gemaakt. Veel leer wordt gebruikt voor het maken van schoenen.

MILIEUOVERWEGINGEN:
Levenscyclus:

Winning:
Leer is milieuvriendelijk als de fabriek aan afvalwaterzuivering doet; dat is voor Europees leer beter geregeld dan voor leer van buiten dit continent. Ook plantaardig gelooid leer en Alcantara zijn minder milieubelastend.
 

Transport:
Italiaanse looiers staan meest bekend om hun kwaliteit. Engeland werkt is nummer 1 voor autobekleding ("Conolly"-leder). Meubelleer komt vooral uit Zweden, Frankrijk en Spanje. Landen als India, Pakistan en vooral China brengen goedkoop, minder kwalitatief leer op de markt.

Verwerking:
Het belangrijkste milieuaspect bij de productieketen van leer is het looiproces. Door het looien worden de eiwitten in de huid onoplosbaar gemaakt. Wanneer leer nog op de traditionele manier gelooid wordt met chroomzouten, blijft het -ook als men het chroom uit het afvalwater haalt- een zeer milieuonvriendelijk proces. Ander looierijen zijn overgestapt naar plantaardige, looistoffen.
Hierbij wordt meer slib afgezet, maar het blijft het milieuvriendelijkst.
De dikte van de huiden wordt daarna via een schuurmachine gecontroleerd, waarbij oneffenheden in de huid worden weggeschuurd.

Gebruik:
Ieder stuk huid is uniek. Kleine littekens, schrammen, steken van insecten en verschil in dichtheid van de poriën geven het leder steeds weer andere nuances. Door deze natuurlijke kenmerken van de huid ontstaan eveneens nuances in de kleur.
Leer wordt gebeitst met aniline kleurstoffen. Kleurnuances ontstaan doordat niet alle delen van de huid evenveel kleurstof opnemen.
Door het machinaal kneden van het leder (walken) worden de huiden weer soepel.
Gelakt leer wordt verkregen door het spuiten reeds geverfde huiden met kleurlak op waterbasis. Daardoor is het leer slijtvaster. De laklaag beschermt het leder ook tegen inwerking van vocht, transpiratie en vet.

De afvalfase: Van afvalleder wordt nieuw leer gemaakt. Dikwijls worden hier dan dikke verflagen op aangebracht. Maar het is vooral de nabehandeling met verf die het leer dikwijls niet meer herbruikbaar maakt.

Samengevat: Dieren worden zowel voor vlees als leer gekweekt, dit neemt enorm veel land in en zorgt voor nitraten door overbemesting (zie ecologische voetafdruk). Europees leer is milieuvriendelijker geproduceerd dan leer uit Aziatische landen. Vooral plantaardig gelooid leer en Alcantara zijn minder milieubelastend. Vele mindere leersoorten zijn zwaar bewerkt om fouten te verdoezelen en worden nog steeds leer genoemd. Deze zijn niet duurzaam.

MILIEUKADER:
Milieukader 1: nagroeibare grondstoffen.