traagschuim

Traagschuim (visco-elastisch polyurethaanschuim, slow motionschuim, memory foam, lazyfoam of Nasa-schuim) werd in de jaren ’70 door NASA ontwikkeld voor de ruimtevaart. Het materiaal bleek in de ruimte niet te werken, maar werd eind jaren 90 in productie gebracht in matrassen voor de ziekenhuissector. Traagschuim is een schuim met als basis polyurethaan. 
Het bestaat uit holle cellen, die niet helemaal afgesloten zijn, zodat de lucht in de cellen niet samengedrukt wordt als ze in elkaar gedrukt worden. De densiteit wordt uitgedrukt in kg/m3, maar dit zegt niets over de hardheid of zachtheid. Daarvoor gebruikt men termen als medium en soft.
Het materiaal reageert op warmte en druk. Het wordt dus zachter door lichaamswarmte. Traagschuim keert, wanneer het wordt ingedrukt, na enkele seconden terug naar zijn oorspronkelijke vorm. Dat gaat trager bij traagschuim met een lang geheugeneffect.

TOEPASSING:
Matrassen, hoofdkussens, oordopjes en in helmen.

MILIEUOVERWEGINGEN:
Levenscyclus:

Winning:
De basis is Polyurethaan (PUR) waar een blaasmiddel wordt aan toegevoegd.

Verwerking:
Visco-elastisch polyurethaanschuim kan gegoten of geschuimd worden. Het gegoten schuim is goedkoper, ademt minder en wordt warmer, wat ook bij hoge densiteiten zo is. Bij matrassen wordt traagschuim meestal op een andere kern gelijmd die veerkracht en steun geeft (koudschuim of pocketveren).Let er op dat dit met lijm op waterbasis gebeurt, anders worden de cellen dichtgelijmd.

Gebruik :
In het begin kan het materiaal een scherpe geur nalaten, bij verluchting en gebruik gaat dat na enkele dagen weg. In een koude ruimte is het materiaal stugger en zal het traagschuim langzamer reageren. De grootste vernieler van matrassen met schuim is transpiratievocht. Een matras bijv. vergeelt en gaat minder lang mee door de zuren en afvalstoffen in het zweet. Daarom is voor de duurzaamheid een hoes aanbevolen.
Hoe lager de densiteit (bijv. lager dan 40kg/m3) hoe korter de levensduur.

De afvalfase:
Er zijn verschillende mogelijkheden voor de verwerking van het afval. Via de grof huisvuilfractie worden de meubels en matrassen gescheiden. Een zeer kleine fractie wordt gestort (wegens te oud) en de rest fijngemalen en samengeperst tot pellets die in de afvalverbrandingsoven voor extra energie zorgen.

Samengevat: Materialen uit PUR verdienen geen voorkeurbehandeling, maar traagschuim wordt in specifieke situaties toegepast waar gebruik wordt gemaakt van het effect op de lichaamswarmte. De productie van de kunstsof en de levensduur spelen bij de meeste schuimen een slechte rol in de levenscyclusanalyse. Qua vormmogelijkheden is er in meubels geen natuurlijk materiaal met dezelfde eigenschappen (wol, veren, pitten, vlas,…) In de medische zorg is een mogelijke vervanging voor traagschuim lucht- of water.

MILIEUKADER:
Milieukader 3: petrochemische grondstoffen