Vezelplaat
Vezelplaten zijn opgebouwd uit houtvezels en deze worden met warmte of druk samengeperst. De natuurlijk aanwezige lignine is dikwijls het bindmiddel, er kan ook kunsthars toegevoegd zijn. De vezels zijn veel fijner dan bij spaanplaten.
Vezelplaten worden onderverdeeld in producten volgens nat procédé vervaardigd en platen waarbij de houtvezels met lijm in droge toestand worden geperst.
Vezelplaten worden onderverdeeld in producten volgens nat procédé vervaardigd en platen waarbij de houtvezels met lijm in droge toestand worden geperst.
TOEPASSING:
Hardboard wordt voornamelijk gebruikt als egaliserende ondervloer, voor onderdelen van keukenkasten en dakelementen. Sommige hardboardsoorten zijn goed bestand tegen vocht en buiten toepasbaar.
Mdf: zie aparte fiche 'plaatmateriaal';
Zachtboard is vooral geschikt als egaliserende, warmte-isolerende en geluiddempende ondervloer. Het werd vroeger veel voor plafonds gebruikt (probleem met brand en vocht).
MILIEUOVERWEGINGEN:
Levenscyclus:
Levenscyclus:
Ontginning:
Houtafval van duurzaam beheerde bossen kan men vinden in fsc gelabeld materiaal.
Productie:
Met bindmiddel (fenol- of ureumhars) en soms paraffinewas worden de vezels onder verwarming (waarbij ook lignine vrijkomt uit de vezels) geperst tot platen. Perswater uit boardmaterialen is sterk verontreinigd door vrijkomende oplos-middelen. Doordat lignine een deel van de binding verzorgt kan met minder bindmiddelen worden gewerkt dan bij houtspaanplaat.
Met bindmiddel (fenol- of ureumhars) en soms paraffinewas worden de vezels onder verwarming (waarbij ook lignine vrijkomt uit de vezels) geperst tot platen. Perswater uit boardmaterialen is sterk verontreinigd door vrijkomende oplos-middelen. Doordat lignine een deel van de binding verzorgt kan met minder bindmiddelen worden gewerkt dan bij houtspaanplaat.
Afvalfase:
Belangrijkste probleem bij het afval is de gebruikte lijmsoort. Ook voor verbranding speelt dit een rol. Dikwijls komt plaatmateriaal op het stort terecht.
Samenvatting: voorkeur gaat naar de minst formaldehydehoudende plaatmaterialen (met natuurlijke bindmiddelen).
Bij producten met milieulabel zijn geen lijmen toegevoegd, deze zijn dus te verkiezen, maar dit is meestal zachtboard.
Bij producten met milieulabel zijn geen lijmen toegevoegd, deze zijn dus te verkiezen, maar dit is meestal zachtboard.
LIJM:
In hardboard zit een kleine hoeveelheid (2 tot 4%) fenolformaldehyde.
In hardboard zit een kleine hoeveelheid (2 tot 4%) fenolformaldehyde.
Vezelplaten (en ook spaanplaten) worden volgens volgens de ‘Europese norm’ (afhankelijk van de formaldehyde emmissie) ingedeeld in klassen : E1 (max. 0,1ppm) , E2 (max. 2,3ppm), E3.
In Belgïe mogen klasse E2 platen alleen nog gebruikt worden voor meubels. Voor alle andere platen en toepassingen mag alleen klasse E1 gebruikt worden.
Voor verschillende natuurlabels en ook voor de Wereldgezondheidsorganisatie is dit nog veel te hoog, hieronder een tabelletje met de normen die ze zelf hanteren (bron: vibe vzw).
natureplus 0,03
WHO 0,05
LGA 0,05
Blaue Engel 0,05
E1 0,10
E2 1
E3 2,3
WHO 0,05
LGA 0,05
Blaue Engel 0,05
E1 0,10
E2 1
E3 2,3
(Maximaal toegelaten uitstoot van formaldehyde uit spaanplaten en aanverwante volgens verschillende instanties. Uitgedrukt in ppm per m3 lucht per m2 plaatmateriaal.)