Definities

Je doet aan ecodesign wanneer je als ontwerper milieu-aspecten integreert in de ontwerpfase én hierbij de volledige levenscyclus van het ontwerp bekijkt (van grondstoffen tot afdanking), waardoor de milieulast van het uiteindelijke ontwerp verminderd kan worden.

In de woorden van een ander klinkt dit als volgt:
'Eco-design or design for the environment is the systematic incorporation of life cycle considerations into the design of products and services.’ (Tukker et al., 2000)

'Eco-design, which means the integration of environmental considerations at the design phase, is arguably the best way to improve the environmental performance of products.' (Europese Commissie)

Er zijn veel verschillende definities beschikbaar, maar ze leiden meestal tot dezelfde kern: denk aan de volledige levenscyclus van een product en neem milieu-aspecten mee in overweging!

 

Het concept eco-efficiëntie is geintroduceerd op de Rio earth summit in 1992 door de World Business Council on Sustainable Development (WBCSD). Eco-efficiëntie wordt door hen gedefinieerd als ‘het afleveren van competitieve(prijs) en kwalitatieve producten en diensten die menselijke wensen en noden vervullen, waarbij tegelijk getracht is om de ecologische impact en het gebruik van grondstoffen doorheen de levenscyclus beperkt te houden. De nadruk wordt hierbij vooral gelegd op het creëren van toegevoegde waarde voor de consument door middel van milieugerichte acties. Met andere woorden: creëer meer waarde met minder impact!

De ECO in eco-efficiëntie heeft een dubbele betekenis. Het staat zowel voor de aandacht voor milieuaspecten in het ontwerp als voor de aandacht voor economische aspecten. In vergelijking met duurzaam design, wordt er geen of weinig aandacht besteedt aan de sociale aspecten.

‘Sustainable design is the art of designing physical objects to comply with the principles of economic, social, and ecological sustainability. It ranges from the microcosm of designing small objects for everyday use, through to the macrocosm of designing buildings, cities, and the earth's physical surface.’

Als men duurzaam tracht te ontwerpen, dan houdt men rekening met de 3P’s van duurzame ontwikkeling: het milieu (planet), de sociale en menskundige aspecten (people) en de economische aspecten (profit).
Het is zeer moeilijk om evenveel aandacht te besteden aan elk van deze aspecten, vooral omdat verschillende ervan niet zo eenvoudig zijn om te meten. Dit geldt vooral voor de sociale aspecten, zoals bijv. de controle op kinderarbeid voor productie, hongerlonen voor arbeiders in lage loonlanden, enz… die zeer moeilijk controleerbaar zijn. Daarnaast tracht je als bedrijf en ontwerper uiteraard om economisch rendabel te blijven.

De ecologische voetafdruk is de oppervlakte land en water die een persoon of een populatie nodig heeft om op een duurzame manier te voorzien in de eigen behoeften, waarbij het veroorzaakte afval geabsorbeerd kan worden door de aarde (met behulp van de beschikbare technologieën).
De term ‘ecologische voetafdruk’ is voor het eerst gebruikt in 1996 door de Canadese ecologisten William Rees en Mathis Wackernagel, beide van de Universiteit van Brits Colombia, Canada.

De ecologische voetafdruk wordt berekend op basis van een analyse waarbij de hoeveelheid gebruikte energie, voeding, water, bouwmaterialen en andere consumptieartikelen worden opgenomen. Deze informatie wordt dan verwerkt tot een benadering van de oppervlakte productief land en zee die men als persoon of bevolking ‘inneemt’.

Als individu beschikken we slechts of 1,6 ha om van te leven.
Dit is berekend op basis van de huidige wereldbevolking (6,3 miljard mensen), met behoud van biodiversiteit (12% van de aarde wordt

Bio-ecologie wordt vooral toegepast in de bouwindustrie, zowel voor de woon- als de werksfeer.
Bij deze bouwwijze worden de uitgangspunten van zowel biologisch als ecologisch bouwen beschouwd.

Biologisch bouwen
‘Biologie’ = de leer van de levende wezens in de ruimste zin.
Bij biologisch bouwen (en wonen) wordt rekening gehouden met de gezondheidsaspecten van de mens. De omgeving waar men in woont en werkt heeft een belangrijke invloed op de persoonlijke gezondheid. Bij biologisch bouwen wordt hiermee rekening gehouden en beschouwt met het gebouw als een ‘derde huid’ voor de mens.

Ecologisch bouwen
‘Ecologie’ = onderdeel van de biologie dat zich bezighoudt met de relaties tussen levende wezens en de omgeving waarin ze leven. Ecologie heeft voor velen een bredere betekenis, namelijk de invloed van de mens op het milieu.

Er wordt hierbij gekeken naar de ecologie van het gebouw en het materiaalgebruik.

‘Leave the world better than you found it, take no more than you need, try not to harm life or the environment, make amends if you do’ (Sustainability volgens Paul Hawken)

Het online woordenboek van Van Dale geeft voor duurzaam volgende verklaring:

Duurzaam (bn.)
1 geschikt, bestemd om lang te bestaan => bestendig
2 lang aanhoudend => blijvend, durabel, permanent, vast

Het Webster woordenboek geeft volgende verklaring voor duurzaamheid (sustainability):

Sustainability
1: capability of being sustained; 2a: of, relating to, or being a method of harvesting or using a resource so that the resource is not depleted or permanently damaged <sustainable techniques> <sustainable agriculture> b: of or relating to a lifestyle involving the use of sustainable methods <sustainable society>

Volgens voorgaande verklaringen in verschillende woordenboeken slaat het begrip duurzaamheid vooral op de bestendigheid van iets, meestal materialen.

De officiële definitie van duurzame ontwikkeling (DO) is opgesteld door de ‘World Commission on Environment and Development’ (WCED) van de Verenigde Naties. De opdracht van deze commissie was het opstellen van lange termijnvisies en -strategieën voor duurzame ontwikkeling in de toekomst in alle delen van de wereld.
Deze commissie (ook wel de Brundtland commissie genoemd), stelde in 1987 het ‘Brundtland rapport’ op, waarin ‘duurzame ontwikkeling’ gedefinieerd werd en voorstellen voor politieke en andere veranderingen werden geformuleerd om de gestelde doelen te bereiken.

De definitie luidt als volgt:

‘Duurzame ontwikkeling is de ontwikkeling die aansluit op de behoeften van het heden zonder het vermogen van toekomstige generaties om in hun eigen behoeften te voorzien in gevaar te brengen.’

De originele versie luidt:

‘Sustainable development is development that meets the needs of the present without compromising the ability of future generations to meet their own needs.’