Nagroeibare grondstoffen

Vezelplaat

Vezelplaten zijn opgebouwd uit houtvezels en deze worden met warmte of druk samengeperst. De natuurlijk aanwezige lignine is dikwijls het bindmiddel, er kan ook kunsthars toegevoegd zijn. De vezels zijn veel fijner dan bij spaanplaten.
Vezelplaten worden onderverdeeld in producten volgens nat procédé vervaardigd en platen waarbij de houtvezels met lijm in droge toestand worden geperst.

TOEPASSING:
Hardboard wordt voornamelijk gebruikt als egaliserende ondervloer, voor onderdelen van keukenkasten en dakelementen. Sommige hardboardsoorten zijn goed bestand tegen vocht en buiten toepasbaar.
 
Mdf: zie aparte fiche 'plaatmateriaal';
 
Zachtboard is vooral geschikt als egaliserende, warmte-isolerende en geluiddempende ondervloer. Het werd vroeger veel voor plafonds gebruikt (probleem met brand en vocht).
 
MILIEUOVERWEGINGEN:
Levenscyclus:
Ontginning:
Houtafval van duurzaam beheerde bossen kan men vinden in fsc gelabeld materiaal.
Productie:
Met bindmiddel (fenol- of ureumhars) en soms paraffinewas worden de vezels onder verwarming (waarbij ook lignine vrijkomt uit de vezels) geperst tot platen. Perswater uit boardmaterialen is sterk verontreinigd door vrijkomende oplos-middelen. Doordat lignine een deel van de binding verzorgt kan met minder bindmiddelen worden gewerkt dan bij houtspaanplaat.
Afvalfase:
Belangrijkste probleem bij het afval is de gebruikte lijmsoort. Ook voor verbranding speelt dit een rol. Dikwijls komt plaatmateriaal op het stort terecht.
Samenvatting: voorkeur gaat naar de minst formaldehydehoudende plaatmaterialen (met natuurlijke bindmiddelen). 
Bij producten met milieulabel zijn geen lijmen toegevoegd, deze zijn dus te verkiezen, maar dit is meestal zachtboard. 
 
LIJM:
In hardboard zit een kleine hoeveelheid (2 tot 4%) fenolformaldehyde.
Vezelplaten (en ook spaanplaten) worden volgens volgens de ‘Europese norm’ (afhankelijk van de formaldehyde emmissie) ingedeeld in klassen : E1 (max. 0,1ppm) , E2 (max. 2,3ppm), E3.
In Belgïe mogen klasse E2 platen alleen nog gebruikt worden voor meubels. Voor alle andere platen en toepassingen mag alleen klasse E1 gebruikt worden.
Voor verschillende natuurlabels en ook voor de Wereldgezondheidsorganisatie is dit nog veel te hoog, hieronder een tabelletje met de normen die ze zelf hanteren (bron: vibe vzw).
natureplus             0,03
WHO                     0,05
LGA                      0,05
Blaue Engel         0,05
E1                        0,10
E2                        1
E3                        2,3
(Maximaal toegelaten uitstoot van formaldehyde uit spaanplaten en aanverwante volgens verschillende instanties. Uitgedrukt in ppm per m3 lucht per m2 plaatmateriaal.)

MILIEUKADER:
Milieukader 1: hernieuwbare grondstoffen.

Multiplex

Multiplexplaten bestaan uit meerdere (meer dan 3) op elkaar gelijmde fineerlagen, waarvan de vezelrichtingen van de opeenvolgende lagen gewoonlijk loodrecht op elkaar staan

TOEPASSING:
Multiplex wordt toegepast in: meubels, wanden, constructie,…Er bestaat ook vochtbestendige multiplex voor bekistingen en daken.

MILIEUOVERWEGINGEN:
De milieubelasting van multiplex zonder keurmerk hangt af van de houtsoort. Als men dus geen FSC keurmerk vindt, kijkt men best uit naar vuren, grenen, berken of populierenhout.

Herkenbaar aan de lichte kleur: Europese houtsoorten, vuren en grenen (naaldhout), of populieren en berken (loofhout), beuken haagbeuken en eiken (hardhout). Meestal is dit hout afkomstig uit productiebossen, die na houtkap opnieuw aangeplant worden. (deze heeft de voorkeur)

Herkenbaar aan de rood-bruine kleur: Multiplex gemaakt van tropisch hout, meestal gemaakt van meranti en okoumé. Zonder FSC keurmerk is de kans groot dat het hout afkomstig is uit oerbos. Wanneer dit oerbos niet goed beheerd wordt, kan de houtkap onherstelbare schade aanrichten aan bodem, waterhuishouding en biodiversiteit.

LIJM:
Vooral bij vochtbestendige platen is de milieuvriendelijkheid afhankelijk van de gebruikte lijmsoort. VIBEvzw. stelde hierover een document samen. 

MILIEUKADER:
milieukader 1: nagroeibare grondstoffen

Meubelplaat

Meubelplaat of blokplaat is opgebouwd uit een kern van latten of staafjes hout, waarop aan weerszijden een laag fineer is gelijmd. De vezelrichting van de fineerlaag staat meestal loodrecht op de lengterichting van de kern.
De staafjes bestaan uit fineren die eerst samen zijn gelijmd en dan terug opgezaagd in stroken.
Bij 'crossbandmeubelplaat' worden aan een of twee zijden decoratieve fineren gelijmd, zoals eiken, essen en mahonie.

TOEPASSINGEN:
Door de opkomst van andere plaatmaterialen (triplex, spaanplaat, MDF, panelen van massief hout) is de markt voor meubelplaat steeds kleiner geworden. Toepassing in meubels en binnenschrijnwerk.

MILIEUOVERWEGINGEN:
De belangrijkste houtsoorten voor latten van meubelplaatkernen zijn vuren, okoumé, populieren en meranti.
Vuren en populieren zijn houtsoorten die voorrang verdienen gezien ze Europees zijn en van (meestal) heraangeplante bossen. Voor de andere houtsoorten moet zeker uitgekeken worden naar een FSC label in verband met ontginning (van oerbossen) en heraanplanting.

LIJMEN:
Mogelijk gebruikte lijmen gebruikt bij meubelplaat werden samengebracht in : lijmen en milieu door vibe vzw.

MILIEUKADER:
milieukader 1: nagroeibare grondstoffen

Triplex

Triplexplaten bestaan uit twee, meestal drie op elkaar gelijmde fineerlagen, waarvan de vezelrichtingen van de opeenvolgende lagen gewoonlijk loodrecht op elkaar staan. Ze hebben dus alle unieke eigenschappen van hout, met daarbovenop een grotere stabiliteit en grotere afmetingen.

TOEPASSING:
Classificatie afhankelijk van vochtbestendigheid en afwerking. Meubels, wandbekleding, constructies,...

MILIEUOVERWEGINGEN:
De milieubelasting van triplex zonder milieukeurmerk hangt af van de houtsoort.

Herkenbaar aan de lichte kleur: Europese houtsoorten, vuren en grenen (naaldhout), of populieren en berken (loofhout), beuken haagbeuken en eiken (hardhout). Meestal is dit hout afkomstig uit productiebossen, die na houtkap opnieuw aangeplant worden. (Dus deze heeft de voorkeur)

Herkenbaar aan de rood-bruine kleur: triplex/multiplex gemaakt van tropisch hout, meestal gemaakt van meranti en okoumé. Zonder FSC keurmerk is de kans groot dat het hout afkomstig is uit oerbos. Wanneer dit oerbos niet goed beheerd wordt, kan de houtkap onherstelbare schade aanrichten aan bodem, waterhuishouding en biodiversiteit.
keuze:
Als men dus geen FSC keurmerk vindt, kijkt men best uit naar vuren, grenen, berken of populierenhout.

LIJM :
Triplex/multiplex wordt meestal verlijmd met kunsthars. (Dit is een aardolieproduct). De lijmsoort is meestal afhankelijk van het toepassingsgebied (vochtbestendig is schadelijker) en de fabrikant. Meer over uitstoot van formaldehyde klik hier.

MILIEUKADER:

Milieukader 1: nagroeibare grondstoffen.

« eerste‹ vorige123
Inhoud syndiceren